Thứ Tư, 15 tháng 1, 2020

Iran có nguy cơ bị Đoàn kết quốc tái áp trừng trị

Anh, Pháp và Đức ngày 14/11 chính thức kết tội Iran vi phạm thỏa thuận ký vào năm 2015 nhằm kiềm giễu cợt chương trình hạt nhân của Tehran. Theo hãng tin Reuters, động thái của ba cường quốc châu Âu có thể dẫn tới việc tái áp các biện pháp trừng phạt của Kết hợp quốc mà Tehran đã được dỡ theo thỏa thuận này.

London, Paris và Berlin nói rằng họ đang hành động nhằm hạn chế một cuộc khủng hoảng bình thường hạt nhân trong lúc bao tay đã tăng cao ở khu vực Trung Đông. Ba nước đã kích hoạt cơ chế tranh chấp của ký hợp đồng, đồng nghĩa với cáo buộc Iran vi phạm các quy định của ký hợp đồng.

Nga, một thành viên khác của ký hợp đồng hạt nhan Iran, nói rằng không có cơ sở nào để kích hoạt hình thức này, còn Tehran thì nói động thái của ba nước châu Âu là một "sai lầm kế hoạch".

Thỏa thuận hạt nhân Iran có sự nhập cuộc của 6 cường quốc, trong đó có cả Mỹ và Trung Quốc. Tổng thống Mỹ Donald Trump rút khỏi thỏa thuận tham gia năm 2018 và tái áp các giải pháp trừng phạt kinh tế của Mỹ lên Iran, nghĩ là đây là một thỏa thuận tồi và muốn kiếm tìm một ký hợp đồng tốt hơn cho Washington.

Sau khi Mỹ tháo lui, các nước còn lại tiếp diễn duy trì thỏa thuận với Iran cho tới hiện thời. Anh, Pháp và Đức nói họ vẫn muốn ký hợp đồng hạt nhân với Iran đạt đến thắng lợi và ba nước sẽ không tham gia vào chiến dịch "gây sức ép tối đa" lên Iran mà Mỹ đang theo đuổi.

Bít tất tay giữa Mỹ và Iran đã leo thang mạnh kể trong khoảng khi ông Trump rút khỏi ký hợp đồng hạt nhân và tái áp trừng trị lên Iran.

Ba nước châu Âu cố gắng giữ ký hợp đồng bằng cách thuyết phục Iran rằng họ sẽ sắm được phương pháp để Iran hưởng các ích lợi kinh tế từ ký hợp đồng. Tất nhiên, Iran tỏ ra mất nhẫn nại khi châu Âu không thực thi được lời hứa hẹn này, khi mà lệnh trừng phạt của Mỹ làm cho nền kinh tế nước này chìm sâu vào suy thoái.

Gần đây, Iran và Mỹ thiếu chút nữa rơi vào một cuộc xung đột quân sự trực tiếp ở Trung Đông, sau khi Mỹ không kích chết một vị tướng Iran và Tehran đáp trả bằng cuộc tấn công hoả tiễn vào nhì căn cứ Mỹ ở Iraq. Tuy nhiên, tình hình đã dịu đi sau khi cả nhị bên đều phát dấu hiệu không muốn đẩy bao tay lên cao hơn.

Luôn phủ kiếm được chỉ tiêu chương trình hạt nhân của mình là phát triển vũ khí, Iran đã giảm dần cam kết trong ký hợp đồng hạt nhân kể trong khoảng khi Mỹ rút lui, bao gồm tăng cấp độ làm giàu hạt nhân, tăng tích tụ hạt nhân đã được khiến cho giàu. Tehran nói việc Mỹ thoái lui là cơ sở để họ cắt giảm cam kết.

"Chúng tôi không bằng lòng lập luận của Iran rằng họ được quyền giảm tuân hành thỏa thuận hạt nhân", 3 nước châu Âu nói trong một tuyên bố ngày 14/1.

"Việc dùng cơ chế mâu thuẫn là không có căn cứ pháp lý và là một sai trái ý tưởnrg trên bình diện chính trị", Ngoại trưởng Iran Javad Zarif đáp trả trên mạng phường hội Twitter.

Người phát ngôn Abbas Mousavi của Bộ Ngoại giao Iran buộc tội ba nước châu Âu "hoàn toàn thụ động" trong việc bảo kê nền kinh tế Iran khỏi lệnh trừng phạt của Mỹ.

Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo việc kích hoạt hình thức mâu thuẫn của ký hợp đồng hạt nhân Iran sẽ khiến không thể nối lại việc thực thi ký hợp đồng.

Trong một tuyên bố bộc lộ đồng quan điểm với ông Trump trong điều hạt nhân Iran, Thủ tướng Anh Boris Johnson ngày 14/1 nói: "Nếu chúng ta định hủy thỏa thuận này, thì hãy thay thế ký hợp đồng, thay thế bằng ký hợp đồng của ông Trump.

Thây mặt khác lạ của Mỹ về nhân tố Iran, ông Brian Hook, nói Washington "rất nhì lòng" về phát biểu này của ông Johnson.

Tại Jerusalem, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói nước này sẽ không cho phép Iran sở hữu vũ trang hạt nhân và kêu gọi các nước phương Tây tái áp các biện pháp trừng trị của Hòa hợp quốc lên Tehran.

"Chúng tôi nhân thức đích xác điều gì đang xảy ra với chương trình hạt nhân Iran. Iran cho rằng họ có thể thực hiện được vũ khí hạt nhân. Tôi xin nhắc lại: Israel sẽ không chuẩn y Iran có vũ khí hạt nhân", ông Netanyahu nói.

Theo An Huy

VnEconomy


Tham khảo thêm: bat dong san

0 nhận xét:

Đăng nhận xét