Thứ Tư, 11 tháng 12, 2019

Khách hàng nào phá đổ vỡ bong bóng 2.000 tỷ USD của Saudi Aramco?

Tại một cuộc họp ở Riyadh tham gia một buổi tối bốn tuần 10 oi bức, Achintya Mangla, một trong những lãnh đạo cấp cao nhất của JPMorgan Chase & Co., đã nói với Yasir Al-Rumayyan rằng chẳng có bí quyết nào để các chủ đầu tư quốc tế định giá Saudi Aramco ở mức 2.000 tỷ USD. Cuộc họp diễn ra chỉ một số tuần trước khi công ty dầu mỏ quốc doanh Ả rập Xê út chào sàn.

Yasir Al-Rumayyan, người có tương lai thăng tiến nhanh chóng trong khoảng chỉ huy một nhà băng tầm trung ở Riyadh tới Chủ tịch tổ chức dầu tây nước nhà Ả rập Xê út đã nổi đóa. Ông "bắn" một tràng những câu nói bằng cả tiếng Ả rập và tiếng Anh, gây sốc cho nhiều chỉ đạo ngân hàng xuất hiện trong buổi họp nhằm định giá tổ chức kinh doanh đầu mỏ Ả rập.

Có lẽ, vị chủ tịch Saudi Aramco đang vô cùng sốt ruột. Việc nói với Thái tử Mohammed bin Salman về việc tổ chức kinh doanh dầu mỏ của Ả rập Xê út không thể đạt định giá như kỳ vọng của người thừa hưởng ngai quà là nhân tố cực kỳ gian truân. Nỗi lo ngại được nhân lên khi chỉ nhì năm trước, Hoàng thái tử Mohammed bin Salman từng nhốt những người giàu nhất tổ quốc trong một khách sạn năm sao, điều khiến cả trái đất chấn động.

Trong ba năm rưỡi kể từ khi Thái tử Mohammed bin Salman lần trước tiên đề cập đến việc IPO cho Aramco, tổ chức kinh doanh dầu tây quốc doanh bơm 10% lượng dầu trái đất, định giá 2.000 tỷ USD đích thực biến thành rắc rối.

Hoàng thái tử Mohammed bin Salman, người đang quản lý mọi công tác hàng ngày ở Ả rập Xê út, trong khoảng lâu một mực đòi định giá Saudi Aramco gấp đôi thị giá của những doanh nghiệp vốn hóa cao nhất. Vấn đề này rõ ràng sẽ không dễ dàng thu được cái gật đầu trong khoảng các chủ đầu tư trên toàn trái đất nhưng bất kỳ khách hàng nào phản bác bỏ nhân tố này đều bị gạt sang một bên, bao gồm cả Khalid Al-Falih, người bị cất chức Chủ toạ Aramco và Bộ trưởng Dầu mỏ Ả rập Xê út.

Nói chuyện với giới chuyên gia bản vấn, nhân viên nhà băng, tổng giám đốc, quan chức chính phủ và các thành viên tôn thất mà phổ thông người đòi hỏi giấu tên, Bloomberg đã có một cái nhìn khá toàn cảnh về cú đổ vỡ bong bóng 2.000 tỷ đô la của Saudi Aramco. Ngay cả việc tăng kịch è cổ 10% trong phiên giao dịch trước tiên, công ty dầu hoả quốc doanh Ả rập Xê út vẫn còn phương pháp đích này tới hơn 100 tỷ đô la Mỹ.

Khi giới ngân hàng nhập cuộc tham gia phiên IPO trong vai trò trả lời, họ đã nói với Al-Rumayyan về cái mà ông ta muốn nghe: Thị giá 2.000 tỷ đô la Mỹ không hề là điều phải lăn tăn. Thuở đầu, phố Wall định giá Aramco tham gia khoảng 1.700 đến 2.400 tỷ đô la Mỹ.

Đương nhiên, khi thời gian chào sàn ngày càng tới gần, việc định giá cũng trở thành thiếu vững bền. Vào tháng 9 và đầu bốn tuần 10, các chuyên gia sản vấn của Aramco đi khắp trái đất một phương pháp không chính thức để thỏa thuận với các nhà quản lý quỹ từ Boston tới London hay Tokyo. Ở mọi nơi, họ đều nhận được câu trả lời rằng việc định giá Aramco là quá cao.

Thậm chí, tại Thụy Sĩ, nơi đang quản lý hàng nghìn tỷ đô la của những người giàu nhất quả đât, điều hành quỹ Pictet & Cie. thậm chí còn định giá công ti dầu hôi Ả rập Xê út chỉ là 800 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng mà chỉ đạo Ả rập Xê út đưa ra.

Những tin tức này được thu thập lại. Theo các tài liệu tổng hợp, nhiều phần đều tin rằng Aramco chỉ có giá 1.200 tỷ đô la Mỹ. Một vài bên nghĩ là trị giá của công ty dầu mỏ quốc doanh Ả rập Xê út có thể cao hơn nhưng cũng chỉ có thể chạm tới 1.500 đô la Mỹ.

Vấn đề khiến cho các nhà đầu tư định giá thấp Aramco là tỷ suất cũ rích tức. Ở giá 2.000 tỷ đô la Mỹ, Aramco sẽ trả cổ tức cho cổ hủ đông khoảng 4%, thấp hơn so mức mà Exxon Mobil Corp, Royal Dutch Shell Plc, Chevron Corp và các công ti dầu khí lớn khác phải trả.

Chủ đầu tư cần lợi suất cao hơn, vấn đề yên cầu định giá thấp đi. Wellington Asset Management, công ti kiểm soát 1.000 tỷ USD của nả, nói rằng họ cần tỷ suất cũ kĩ tức quan trọng phải tăng cao khoảng 7 – 8% thì mới có thể biến vụ mua bán IPO của Aramco trở thành lôi cuốn.

Quay về cuộc họp buổi tối tháng 10, công việc của Mangla là chia sẻ những thông tin mà họ thu thập được. Phát biểu thay mặt các nhà băng được thuê, Mangla đã chính thức phá vỡ bong bóng giá trị 2.000 tỷ USD mà giới chức Ả rập Xê út hy vọng.

Karen Young, một chuyên gia về Trung Đông tại một viện nghiên cứu ở Washington, cho rằng, Ả rập Xê út luôn gặp phải một vấn đề là quyết định được bên trên ra và áp xuống bên dưới thay vì tổng phù hợp trong khoảng phía dưới để rồi thượng tằng ra quyết định. "Có một văn hóa lo âu ở đó. Những người am tường hay những nhà kỹ trị không cảm thấy thoải mái khi thông báo", Young thể hiện sự quan trọng.

Al-Rumayyan, 49 tuổi, là người chẳng có chút trải nghiệm nào về lĩnh vực công nghiệp dầu tây và gas trước khi trở thành Chủ tịch Aramco. Trong cuộc chạm chán bốn tuần 10, Al-Rumayyan cảm thấy như bị bội nghịch bởi giới nhà băng phường Wall, những người nói với ông ta rằng việc định giá 2.000 đô la Mỹ cho vụ mua bán IPO là khả thi. Sau cuối, Ả rập Xê út đứng trước lựa chọn khó khăn, tiến lên và hứng chịu việc mất mặt với nguy cơ Aramco bị định giá dưới 1.500 tỷ đô la Mỹ hoặc trì hoãn thương vụ này, có lẽ là mãi mãi.

Riyadh, vốn muốn khôi phục lại hình ảnh của vương quốc sau vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi, đã chọn chế độ 3: Bỏ lỡ các nhà đầu tư nước ngoài và bán cổ phần Aramco tại quê nhà. Chính phủ sẽ gây sức ép cho các mái nhà phong lưu ở Ả rập Xê út cũng như đưa một số đồng đội ở khu vực Trung Đông, bao gồm các quỹ do Các Tiểu vương quốc Ả rập Hợp nhất và Kuwait kiểm soát, tham gia tìm cổ phiếu. Thậm chí, việc IPO còn được khắc phục với định giá tổ chức kinh doanh là 1,7 tỷ đô la Mỹ.

Dù chỉ là cái bóng của kết hoạch thuở đầu nhưng thương vụ IPO mới của Aramco vẫn là thành công của Thái tử Salman. Thứ năm tuần trước, Aramco lên tiếng việc gây quỹ kỷ lục 25,6 tỷ đô la, đánh bại vụ mua bán trị giá 25 tỷ đô la Mỹ của gã vĩ đại thương nghiệp điện tử Trung Quốc Alibaba. Định giá mới cũng xô đổ 1 kỷ lục sống sót rộng rãi năm qua: Công ty giá trị nhất thế giới được giao dịch ở Riyadh chứ không hề ở Mỹ.

Đối với phường Wall, vốn còn đang bị mê man bởi vụ mua bán IPO sụp đổ của WeWork cũng như hoạt động kém hiệu quả của Uber sau khi chào sàn, Aramco đích thực là một bê bối khác. Sau khi đưa ra những định giá phi thực tiễn nhằm giành được một chỗ trong ký hợp đồng lịch sử, các ngân hàng nhiều người biết đến nhất quả đât đang hứng chịu sự khinh miệt trong khoảng khách hàng hay sự giễu cợt chế nhạo của các nhà đầu tư. Thậm chí, họ còn đương đầu với viễn ảnh 4 năm làm cho việc không công vì một vụ mua bán thất bại.

Tham khảo: Bloomberg

Linh Anh

Theo Trí thức trẻ


Xem thêm: mua nha

0 nhận xét:

Đăng nhận xét