Thứ Tư, 6 tháng 11, 2019

Đường băng nứt đổ vỡ, sân bay hết chỗ... tranh nhau để được bay

 Cơ sở quá vận tải, cạn slot, thiếu nhân lực hàng không,... vậy nhưng hàng loạt hãng hàng không mới vẫn xếp hàng chờ được cấp phép bay chứng tỏ sức hấp dẫn của hoạt động mua bán hàng không. 

Tuy nhiên, hiện chỉ Vietnam Airlines và Vietjet là lãi lớn, các hãng khác đều lỗ. Nhìn sang Thái Lan, cả 8 hãng bay thương mại của quốc gia này cũng đang lỗ nặng. Các “tân binh” liệu có chỗ chen chân và liệu có “sống nổi”?

Nguy cơ đóng cửa tuyến đường băng

Con đường băng tại các phi trường lớn như Nội Bài, Tân Sơn Nhất hư hỏng nặng tiềm ẩn rộng rãi nguy cơ gây mất bình an bay, thậm chí phải dừng khai thác bất cứ thời điểm nào - lời cảnh báo của chỉ huy Cảng hàng không quốc tế Nội Bài vẫn còn nguyên khi các tuyến đường băng đó vẫn chưa được tu sửa.

Những vết hằn vệt bánh tàu bay, vết nứt dọc tim kiểu rạn chân chim, bê tông bị lún và “vênh” nhau,... hai trục đường cất, hạ cánh 11L/29R và 11R/29L thuộc trường bay Nội Bài hư hỏng nặng. Chỉ huy Cảng hàng không quốc tế Nội Bài lý giải là do khai thác quá chuyển vận. Có thời gian một giờ mà 42 chuyến bay cất/hạ cánh, vượt quá năng lực khai thác (37 chuyến. Sản lượng bay bình quân tăng 11%/năm. Chưa kể, tàu bay to, chuyên chở trọng lớn như A350-900, B787-9, B787-10 ngày một nhiều làm tuyến đường băng phải oằn bản thân gánh đỡ.

Đường băng nứt vỡ, sân bay hết chỗ... tranh nhau để được bay
Tuyến đường băng phi trường Nội Bài xuống cấp nghiêm trọng, doạ dọa bình an bay

Không chỉ đường băng trường bay Nội Bài mà tuyến phố băng 07L/25R, đường lăn W4, W6 Tân Sơn Nhất cũng tới lúc phải đại tu toàn bộ phần móng vì chất lượng đang xuống cấp nặng nài nỉ.

Việc kiến nghị tu bổ các các con phố băng tại trường bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất được đưa ra phương pháp đây 2 năm, từ 2017, nhưng đến nay vẫn bất động.

Tổng tổ chức kinh doanh Cảng hàng không vietnam (ACV) ước lượng, kinh phí tu bổ trục đường băng hỏng nhị phi trường trên khoảng 3.511 tỷ đồng. Song, do vướng “cơ chế” vốn, ACV không thể có chiến lược sửa chữa, làm mới quy mô lớn mà chỉ sửa chữa thường xuyên để duy trì hoạt động khai thác tuyến phố băng, trục đường lăn theo nguyên tắc hỏng đâu sửa đó.

Hình như đó, việc xây dựng nhà ga T3 được hy vọng góp phần nâng công suất trường bay Tân Sơn Nhất lên 50 triệu hành khách/năm vào năm 2025. Tổng mức đầu cơ dự án khoảng 11.430 tỷ đồng, do ACV triển khai bằng tài chính tự có. Giả dụ hồ sơ suôn sẻ, khai triển ngay, thời điểm xong xuôi nhà ga T3 cũng mất 3 năm. Song, trên thực tế, công trình chưa nhân thức khi nào khởi công do giấy tờ kéo dài. Đặc biệt là việc giải quyết quỹ đất 16,37ha của Bộ Quốc phòng, đợi đến khi trả về địa phương rồi địa phương bàn ủy quyền ACV là một quá trình chưa hẹn trước.

Hơn nữa, trong 7 dự án giải cứu kẹt xe cho Tân Sơn Nhất, tới nay mới đưa tham gia hoạt động được 3, còn 4 vẫn án binh bất động do bế tắc khâu phóng thích mặt bằng.

Công trình sân bay quốc tế Long Thành được triển khai nhằm để giảm tải cho phi trường Tân Sơn Nhất, dự định đưa tham gia khai thác công đoạn 2023-2025. Ông Lại Xuân Thanh, Chủ tịch HĐQT ACV, cho hay, tổng công ty đã lo khoảng 37.000 tỷ đồng tính đến 31/12/2018. Ví như tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội chuẩn y và cuối năm nay được Chính phủ phê phê duyệt, đầu năm 2021 có thể khởi công dự án.

Đường băng nứt vỡ, sân bay hết chỗ... tranh nhau để được bay
Mùa cao điểm, trường bay Tân Sơn Nhất ken chật khách (ảnh báo Giao thông)

Trên thực tế, tổng mức đầu tư công đoạn 1 công trình Hoa Phượng đỏ hàng không quốc tế Long Thành là 111.689 tỷ đồng (tương đương 4,77 tỷ đô la), dự kiến ACV sẽ phải đi vay khoảng 2,62 tỷ đô la Mỹ. Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đang sợ hãi về khả năng vận động một lượng vốn "khủng" cho dự án này, ví như được Chính phủ bảo lãnh lại khiến cho tăng gánh nặng nợ công. Chưa kể, vẫn còn quan điểm nghĩ là thay vì chỉ định thầu, nên đấu thầu dự án để lôi cuốn vốn đầu tư tư nhân.

Với tình hình hiện nay, liệu 2021 công trình trường bay Long Thành có được khởi công như ý tưởnrg của ACV? Giả dụ bị lờ lững trễ, chưa kể những rủi ro phát sinh trong giai đoạn thiết kế, liệu có kịp tiến độ để phi trường Long Thành tròn vai góp phần bớt nhiệt quá tải cho sân bay Tân Sơn Nhất?

vn đang khai thác 22 phi trường, gồm 9 sân bay quốc tế và 13 phi trường trong nước. Tổng công suất hệ thống sân bay là 90,4 triệu hành khách, nhưng lượng khách ưng chuẩn lên đến 103,4 triệu người năm 2018. Gánh thêm 13 triệu hành khách mỗi năm, chưa kể lượng khách năm sau thường cao hơn năm trước, đang là áp lực đè nặng lên chuỗi hệ thống trường bay vốn đã quá chuyên chở, nhất là với Tân Sơn Nhất, Cam Ranh ma, Đà Nẵng,...

Chật và tắc vẫn nhảy đầm vào chen chân

Theo Cục Hàng không vietnam, giai đoạn 2014-2018, hoạt động mua bán hàng không vn phát triển cao, luôn ở mức nhì con số, liên tục với mức làng nhàng là trên 20% về hành khách và 13,2% về hàng hóa. Dự báo, lượng vận chuyển của các hãng hàng không nội địa đạt 60 triệu khách năm 2020 và 96 triệu khách tham gia năm 2025.

Bên cạnh hạ tầng hàng không còn chưa được cải thiện, số slot bay (giờ cất và hạ cánh của các chuyến bay) lại có hạn, hàng loạt hãng hàng không mới như Vietravel Airlines, Vinpearl Airlines hay Kite Air đồng loạt nhập cuộc cuộc chơi nghìn tỷ, khiến tổ chức quản lý thuyệt vọng trong việc phân phối slot.

Số liệu Cục Hàng không gửi Bộ Liên lạc Vận vận chuyển cho thấy, quỹ slot bay tại Việt Nam đang thiếu trầm trọng. Theo phương án phân bổ slot lịch bay mùa đông 2019/2020 của công ty này, tính ra, ý định của các hãng đang vượt số lượng slot còn lại nhàng nhàng 270 slot/ngày.

Đường băng nứt vỡ, sân bay hết chỗ... tranh nhau để được bay
Xếp hàng chờ bay là chuyện thường thấy tại trường bay Nội Bài

Chính cho nên, trong văn bạn dạng trả lời các hãng hàng không mới đang chờ xin cấp phép bay, Cục Hàng không vietnam đều khuyến cáo về kỹ năng quá vận chuyển tại các sân bay nóng như Tân Sơn Nhất, Nội Bài, nhất là việc cạn slot bay.

chả hạn, Công trình thiết kế Vietravel Airlines, Cục Hàng không Việt Nam chú ý với mô phỏng khai thác thuê chuyến, Vietravel sẽ khó có được slot tại sân bay Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Cam Rạng rỡ, Đà Nẵng... vì mới tham gia thị trường, không thể có slot lịch sử.

Chi tiết, trước trạng thái qua chuyển vận tại Tân Sơn Nhất, các hãng hàng không đã sử dụng hết các địa điểm đỗ phi cơ qua đêm, giờ hạ cất cánh tại các khung giờ trong ngày. Trường bay Nội Bài thì vẫn còn vị trí đỗ máy bay qua đêm và còn slot song nguồn tài nguyên này sẽ lập cập cạn kiệt trước sự gia tăng về khai thác của các hãng hàng không.

Hay với Dự án kiến thiết hãng hàng không Cánh Diều (Kite Air), mặc dầu trong kế hoạch hãng đã né nhì đầu trường bay lớn, nhưng từ năm khai thác thứ 3 sẽ mở rộng khai thác các tuyến phố bay trong khoảng Tân Sơn Nhất, Nội Bài. Cục Hàng không vn khuyến cáo kế hoạch này chỉ khả thi khi các công trình mở rộng và xây mới nhà ga hành khách tại 2 trường bay này được triển khai, cùng lúc trường bay Long Thành được đưa tham gia khai thác theo đúng tiến độ từ 2023-2025.

Còn Vinpearl Air cũng được yêu cầu bổ sung chiến lược đỗ phi cơ tới 2025 khi phi trường Tân Sơn Nhất không còn chỗ đỗ và slot trong khoảng năm 2022.

Chưa kể, trong cuộc đua về đội bay và trục đường bay mới, các hãng bay vẫn ráo riết lên chiến lược tìm thêm tàu bay để dịch vụ yêu cầu phát hành hot. Vietnam Airlines, lần đầu tiên trong lịch sử nâng đội phi cơ đang khai thác lên con số 100 chiếc vào 22/10 vừa qua. Từ nay đến 2023, Vietjet Air sẽ nhận bàn giao 100 phi cơ mới từ Boeing và Airbus. Bamboo Airways, trong khoảng 10 tàu bay ban sơ dự kiến sẽ nâng lên 30 chiếc vào năm tới.

Trước sự thu hút của thị trường hàng không, phổ quát “ông lớn” nghìn tỷ không muốn đứng ngoài cuộc chơi. Hành khách sẽ thừa hưởng nhờ có thêm phổ biến sự chọn. Đương nhiên, các chuyên gia hàng không cho rằng, cùng một lúc các hãng mới dập dồn thành lập và quy mô đội tàu tăng hot trong bối cảnh cơ sở vật chất sân bay quá vận tải làm cho đang đặt ra phổ quát thách thức với cơ quan điều hành. Đặc biệt là việc ồ ạt cấp phép ra đời hãng hàng không mới sẽ tạo cạnh tranh không lành mạnh giữa các hãng hàng không và đe dọa nguy cơ an toàn bay.

Bài học hàng không Thái Lan vẫn còn nguyên giá trị. Từ 41 hãng hàng không năm 2015, nay đã có 16 hãng bị giải thể. 8 hãng bay thương mại đều lỗ trong 6 tháng đầu năm nay. Ở Việt Nam, dù có nhiều lợi thế và kinh doanh phân khúc giá rẻ nhưng các hãng lâu năm như Jetstar Pacific từng lỗ hàng ngàn tỷ cho tới các hãng mới như Bamboo, Hải Âu đều đang chịu lỗ.

Ngọc Hà


Xem nhiều hơn: dịch vụ nhà đất

0 nhận xét:

Đăng nhận xét