Thứ Bảy, 2 tháng 11, 2019

Nỗi trăn trở của người thiếu nữ trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương

Nhà cũ kĩ Trần Công Tiến thưởng

Phải chuyển động phổ quát lần và hỏi phổ quát người, chúng tôi mới tới được nhà chị È Ánh Tuyết. Căn nhà đất số 21 Ngô Tùng Châu (P. Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một, Bình Dương) nằm khuất sau những gian hàng trong chợ Thủ. Lách qua một khoảng hẹp, chúng tôi vào được bên trong. Tấm biển công nhận di tích sừng sững ở trước mắt chúng tôi. Trên tấm biển ghi rõ đây là nhà cổ hủ của ông Trần Công Quà.

Chị Tuyết, 50 tuổi, con gái của ông È cổ Công Quà và cũng là người kế thừa căn nhà này sau khi ông mệnh chung, tiếp chúng tôi tại phòng khách.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 1.
Phía ngoài nhà cổ Trần Công Tiến thưởng.

Trời bên ngoài chuyển mưa. Chị nói với chúng tôi, rộng rãi năm trước, thời điểm 2005, nhà xuống cấp nghiêm trọng. Cứ mỗi lần mưa, nước ngập rất sâu. Duyên do là do rác ở chợ, những công trình xây đắp xung quanh xả thải khiến cho nước không thoát được. Cũng may, nhà được xây đắp toàn gỗ quý, chịu được nước nên sau khi cải tạo xong vẫn không có thiệt thòi nào đáng kể.

Chị cho biết, chị là cháu đời thứ 5 thuộc hệ phái ông È Văn Long. Ngôi nhà này được ông Long xây đắp vào năm 1889 đến năm 1892 mới hoàn thành trên diện tích 1333 m2. Trải qua phổ biến đời, người tiếp thụ sau đó là cha chị, chưng sĩ Nha khoa Nai lưng Công Quà.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 2.
Bia thừa nhận di tích.

Chưng sĩ Tiến thưởng ra trường Y khoa tại Pháp, đã giảng dạy tại Đại học Y khoa Sài Gòn trong khoảng năm 1967 đến 1974. Ông mất năm 1999. Trước khi mất 2 năm, ông đã giao tổng thể cơ ngơi của ngôi nhà cho chị điều hành.

Ngôi nhà được xây dựng theo hình chữ Đinh. Nhà khiến cho bằng các loại gỗ quý, chạm khắc tinh vi.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 3.

Chạm trổ công huân.


Quan sát ngôi nhà, chúng tôi ghi kiếm được phía bên trong trong nhà được trang trí theo đẳng cấp cổ đại của người Việt. Từ chân cột đến mái nhà, trong khoảng các tủ thờ tới những bức hoành phi liễn đối đông đảo đều được chạm trổ hết sức công huân.

Có được những khôn khéo đó là nhờ sự kết hợp của nghệ hiền khô Huế vào và những người thợ ở Bình Dương. Sự liên kết đã cho ra đời ba ngôi nhà cổ tại đất Thủ Dầu Một, trong đó có ngôi nhà của ông Trần Công Quà.

Hiện thời cả 3 ngôi nhà cổ ở trường học Thủ Dầu Một hầu như còn nguyên lành. Những thiết bị trong nhà cũng không bị thất thoát.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 4.
Gian trên hè phố.
Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 5.

Bàn giấy ông Quà. Chân dung ông ở giữa.


Nỗi trăn trở của người thừa kế

Chị Tuyết nói, dòng họ È cổ có hầu hết 3 ngôi nhà cổ và một tha ma gia tộc. 2 trong 3 nhà đã được thừa nhận di tích. Còn lại nhà của ông Miên (phường Tề) và nghĩa địa chưa được thừa nhận vì nhiều nguyên do.

Nghĩa trang bây chừ đã xuống cấp nặng. Phổ thông sự sửa sang bên trong không thích hợp với hiện trạng đã khiến giảm đi vẻ trang nghiêm.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 6.

Cổng tha ma gia tộc đổ nát.


Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 7.

Tường thành xiêu vẹo.


Chị Tuyết cho biết, nghĩa địa do 3 bằng hữu họ È gồm ông Miên, ông Long và ông Lân góp lại mua miếng đất lập nên và ủy quyền ông Lân chăm bẵm. Năm 1886, mẹ của 3 ông là người trước tiên được chôn cất tại nghĩa trang này. Với trạng thái xuống cấp ở tha ma hiện nay, chị hy vọng chính quyền phối thích hợp cùng với gia tộc để tôn tạo lại.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 8.

Tượng Phật trong nhà ông Vàng.


Quay về câu chuyện của căn nhà cổ, chị Tuyết cho nhân thức, cả 3 ngôi nhà cổ hủ đều có phần trang trí nội thất phong lưu và đa dạng. Riêng về xây dựng, tham gia thời điểm ấy chưa có những dụng cụ, máy móc nên đầy đủ đều chấp hành bằng tay. Cả 3 nhà đều không sử dụng mộng ghép nên không cần đến đinh, cứng cáp và rất vững vàng.

Lúc nhận nhà, chị mới 20 tuổi nên chưa có ý niệm gì sâu sắc về việc bảo quản gìn giữ căn nhà. Khi cha bệnh, chị phải ở nhà chăm sóc, có thời cơ tiếp xúc bạn bè, kết nối với dòng họ, chị mới được hướng dẫn cho thấy trị giá của ngôi nhà.

Thật vậy, ngoài trị giá kiến trúc nghệ thuật cách thức bài trí bên trong thể hiện đề cao thờ phụng tổ tông. Lối trang hoàng phía bên trong các liễn đối hoành phi bằng chữ Hán mang đậm triết lý Đạo nho biểu thị ý thức đạo đức, lễ nghĩa truyền thống của dân tộc.

Tạm biệt chị Tuyết, chúng tôi ra về vẫn còn văng vẳng bên tai câu nói của chị: 'Nhà bản thân mình bản thân mình phải quý, phải chăm sóc. Có thể đây cũng là cái duyên với nhà cổ mà tôi hên có được'.

Theo È cổ Chánh Nghĩa

Vietnamnet


Đọc thêm: bds

0 nhận xét:

Đăng nhận xét