Thứ Tư, 30 tháng 10, 2019

Từ việc Dạ Lan, Kinh Đô, X-men... 'bán bản thân mình' tới những rủi ro khi M&A chạm 'lõi' nền kinh tế

Nỗi xót xa các nhãn hàng vang bóng một thời

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (đoàn Bình Dương) phát biểu trước Quốc hội: "Năm 1995 lưu lại thời điểm nhãn hàng kem tấn công răng Dạ Lan biến mất khỏi thị trường, thành lập ra thời kỳ người Việt bắt đầu khiến cho quen với khái niệm M&A, mua bán sát nhập. Theo gót Dạ Lan là hàng loạt thương hiệu như P.S, Phở 24, X-Men, Bia Sài Gòn, Kinh Đô, Nhựa Bình Minh hay Giấy Sài Gòn,... trong đó có rộng rãi nhãn hàng chỉ mới vài năm trước còn đứng trên bục vinh danh nhãn hàng non sông. Bản danh sách này chưa có tín hiệu dừng lại ngay cả khi đất nước đang khát các thương hiệu lớn". 

Đại biểu này đặt câu hỏi: "Trong lúc nền kinh tế còn quanh quéo quanh quẩn với hơn 90% doanh nghiệp tí hon và siêu tí hon thì việc bán đi những nguồn nội lực xung yếu có bảo đảm cho tinh thần công ty cá nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế?".

Từ việc Dạ Lan, Kinh Đô, X-men... bán mình đến những rủi ro khi M&A chạm lõi nền kinh tế - Ảnh 1.

Ông Nhân viện dẫn, những ngày đầu tháng 7, BigC báo cáo tạm thời dừng các item may mặc từ các nhà cung ứng trong nước xem ra chỉ là một trong những phép thử. Tiếp sau đó là hàng loạt các thương hiệu Việt phải rút ra khỏi chuỗi hệ thống bán từng cái, nhường lại cho hàng nhập khẩu của các nhà phân chia ngoài. Động thái trên của họ không chỉ cho thấy sự dựa vào của các nhà chế biến nội tham gia kênh phân phối ngoại, mà còn khiến cho hàng Việt có nguy cơ mất dần chuỗi phân phối ngay trên sân nhà. Nhập siêu 3,5 tỷ đô la Mỹ trong khoảng Thái Lan trong 8 bốn tuần đầu năm có phải nguyên nhân hậu đây?

M&A đang chạm "lõi" nền kinh tế

Không chỉ dừng lại ở hàng cần yếu phẩm, M&A đang dần chạm tham gia lõi của nền kinh tế qua vụ mua bán SSG tìm 29,7 triệu cổ phần của Gemadept, cho thấy quy mô và thuộc tính tinh vi của yếu tố. Sau thương vụ này, công trình Hoa Phượng đỏ nước sâu lớn nhất Việt Nam được tái phát động, trong khoảng đây không tránh khỏi nguồn lực, khoáng sản nước nhà bị khai thác trong khi lợi nhuận phần lớn được đưa về các đất nước nhà đầu tư.

Đáng để ý, các con số thống kê chỉ ra tổng số doanh nghiệp logistic ngoại không tới 3% nhưng lại chiếm giữ gần 80% phân khúc. Trong khoảng logistic tới dịch vụ nguồn vốn, năng lượng, những lĩnh vực được dự đoán sẽ bùng nổ M&A trong thời điểm đến đã ngày một manh nha các nhân tố chi phối mạnh mẽ của chủ đầu tư ngoại lên xương sống nền kinh tế. 

Từ 2009-2018, làng nhàng mỗi năm có 400 thương lượng với tổng giá trị thương vụ đạt 48,8 tỷ đô la. Theo Bộ Chiến lược Đầu cơ, tính tới ngày 20/10/2019, tổng số vốn đạt yêu cầu đầu tư nước ngoài đạt hơn 29 tỷ đô la Mỹ. Trong đó, vốn góp, tậu cổ phần là 10,8 tỷ đô la. Vấn đề này đã cho thấy xu hướng ngoại hóa doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang âm thầm diễn biến mạnh khỏe và phức hợp.

Một những nguyên do gán cho trạng thái M&A thời điểm qua được nêu chính danh là do gian nan về vốn, trong đó việc tiếp xúc nguồn vốn lẫn đất đai của tổ chức cá nhân hầu như không dễ. Công bố của Ban kinh tế Trung ương tại Diễn đài Doanh nghiệp Cá nhân năm 2019 nêu: tỷ trọng nguồn đầu tư bỏ ra cho khu vực này giảm trong khoảng mức 60% tổng dư nợ 2011 xuống còn 41% năm 2017. Mặt khác các doanh nghiệp Việt tiếp cận vốn đầu tư với mức lãi suất cao hơn đa dạng quốc gia trong khu vực và trên trái đất.

Dò la các chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh giấc, 70,2% công ty đống ý với nhận định: phù hợp đồng đất đai, các nguồn lực kinh tế khác chính yếu rơi vào tay các đơn vị có liên hiệp nghiêm ngặt với chính quyền tỉnh. Bên cạnh đó, việc tăng giá điện thời điểm qua cũng đè sức ép không ốm lên sức chịu đựng của không ít doanh nghiệp. Đây cam kết chẳng hề là hành động của ý thức thiết kế mà Thủ tướng nỗ lực kêu gọi trong suốt thời gian qua.

Từ việc Dạ Lan, Kinh Đô, X-men... bán mình đến những rủi ro khi M&A chạm lõi nền kinh tế - Ảnh 2.

"Tới nay, chưa có giả thuyết nào là đúng nhất cho trạng thái các nhãn hiệu Việt tầm cỡ "đội nón ra đi". Bởi do gian nan nguồn lực vốn đầu tư phải bán, nhưng hoạt động sản xuất sản phẩm sinh lời cũng bán. Nó không chỉ đơn giản là tái cấu trúc công ty, mở rộng hoạt động mua bán, như không ít phương pháp bao biện thời điểm qua", ông Phạm Trọng Nhân nhận xét.

"Khi về tay nhà đầu tư ngoại, dù có mở mang hoạt động mua bán tới mức nào đi chăng nữa, thương hiệu Việt đó có còn bản chất hàng Việt với bao tâm huyết, tự hào như lúc được khai sinh của những ngày đầu khởi nghiệp? Hay nó chỉ thuần tuý là "hồn Trương Ba, da hàng thịt", mà một nhãn hiệu bia vừa bị thâu tóm sau thoái vốn là một tiêu biểu?" - đại biểu Bình Dương thắc mắc.

Không ít công ty bán đi nhãn hiệu quy bổn phận cho thể giễu cợt là chưa là bệ đỡ cho thương lái, còn xã hội lại trằn trọc thương lái chưa có tinh thần tự trọng dân tộc. Dường như đó, cũ kĩ phần hóa, thoái vốn của các tổ chức hiệu quả vẫn còn là một chế độ gây tranh cái.

Bên cạnh sự đổ lỗi và quy trách nhiệm còn chưa có hồi kết thì đáng ân cần hơn chính là tiền đồ của quốc gia ít nhiều ảnh hưởng do mất đi những nguồn nội lực. Nhân tố mà phố hội đã và đang nỗ lực kiếm tìm, nỗ lực ươm mầm, khởi nghiệp, kiến tạo là một tương lai vững bền để không còn phụ thuộc. Nhưng cùng lúc lại bán đi những nguồn lực khi chỉ vừa đơm một ít "quả ngọt" cho nền kinh tế.

Ở một chiều hướng khác, với hơn 70% xuất khẩu thuộc về các doanh nghiệp FDI, sự phát triển của chủ thể kinh tế này trong thời gian đến mà bệ phóng là các FTA sẽ càng ngày càng "khoét sâu" khoảng bí quyết với các công ty nội. Hoàn cảnh yếu thế đó của các doanh nghiệp nội địa liệu có tạo thêm nhân tố kiện cho các vụ thôn tính hay không? 

Làm cho sao để không "xây móng cho nhà người khác"?

Trong khoảng vụ việc dòm ngó của các nhà đầu tư nước ngoài đối với các nhãn hàng Việt, thâu tóm các nhãn hàng đình đám sau cổ hủ phần hóa tới các quỹ đầu tư mạo hiểm nước ngoài đỡ đầu cho các ý tưởng kinh doanh khởi nghiệp, khó giảm thiểu khỏi kĩ năng trong tương lai các quỹ này sẽ tiếp tục thâu tóm các thương hiệu mạnh ở đời đầu thì quan điểm cho rằng chúng ta đang tạo nền móng cho người khác xây nhà chẳng hề không có lý. Bởi lẽ, trong khoảng đóng gói, lưu thông đến phân phối thì trên phương diện nào cũng chứng kiến sự vững mạnh của FDI. 

Giải pháp cho điều trên không chỉ gói gọn một hay nhị chính sách cụ thể mà nó thuộc về giải pháp toàn cục trong đề án cơ cấu lại nền kinh tế. Quan trọng nhất, phải đặt Quyết nghị 10 trong việc phát triển kinh tế cá nhân thành động lực quan trọng của nền kinh tế song hành với nghị quyết 50 về xác định phương hướng, hoàn thiện thể chế nhạo, chính sách, nâng cao về chất lượng hiệu quả, hợp tác đầu cơ nước ngoài đến năm 2030 để vừa gia cố sức mạnh cho tổ chức, vừa cơ cấu lại đầu cơ nước ngoài trên nền tảng nhất quán là nâng cao tính chủ quyền và tự chủ của nền kinh tế trong thời kỳ chuyển đổi mô phỏng tăng trưởng.

Hơn 2 năm qua, Dạ Lan đang trầy trơ trẽn trên phố sắm lại hào quang của đa dạng thập kỷ trước trong một cuộc đi về không về dễ dàng với niềm tin độc nhất: người vietnam ưu tiên sử dụng hàng vietnam. 

Quy luật cung cầu của kinh tế thị trường là vấn đề không bàn cãi. Dĩ nhiên, khi nguồn lực nội sinh còn yếu và thiếu bền vững thì việc bán đi các cột trụ có khả năng dẫn dắt các đơn vị khác khiến cho sự phân mảnh và rời rạc trong hệ thống đơn vị tư nhân càng ngày càng lớn. Chẳng những thế, làn sóng các nhà đầu tư ngoại lặng lẽ góp vốn, mua cũ rích phần còn khiến cho các doanh nghiệp nội cùng ngành nghề vốn đã yếu, nay tiếp tục giảm dần sức khó khăn, dẫn tới thua lỗ thì xem ra vẫn còn không ít chông gai để đơn vị cá nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế.

Đại biểu Phạm Trong Nhân kết luận: "Muốn quốc gia hùng cường phải có tổ chức hùng cường, tất nhiên việc bán đi các trụ cột lớn thì tậu đâu ra lời trả lời cho nghi vấn: "vn có hùng cường được hay không?" được đặt ra tại Diễn đàn cấp cao về Công nghiệp tin tức truyền thông Việt Nam năm 2019?".

Hoàng An

Theo Trí thức trẻ


Có thể bạn quan tâm: bds

0 nhận xét:

Đăng nhận xét